Kraków jest żywym skansenem katolicyzmu za sprawą bractw pokutnych, które działają tam nieprzerwanie od średniowiecza. Żeby zobaczyć podobne cuda i dziwy, trzeba by jechać aż do Hiszpanii – ale i tak bractwa krakowskie są istnym fenomenem, gdyż funkcjonują bardziej „na poważnie”.
Jedna z takich grup – Arcybractwo Dobrej Śmierci (znane także jako Arcybractwo Męki Pańskiej) – zostało założone w 1595 roku przy kościele franciszkanów. Członkowie Arcybractwa to ludzie świeccy, wykonujący różne zawody. W dawnych czasach należeli do niego również królowie. Czarny strój, w tym kaptur z otworami na oczy, ma bogatą symbolikę. Jedną z jego funkcji jest zapewnienie anonimowości.
Aż do III rozbioru Polski członkowie Arcybractwa Męki Pańskiej mieli przywilej wykupywania więźniów, również tych skazanych na karę śmierci. W czwartą niedzielę Wielkiego Postu bracia udawali się do lochów krakowskiego ratusza i do Baszty Złodziejskiej na Wawelu (to ta naprzeciwko Smoczej Jamy), żeby poznać imiona skazańców i ich przewinienia.
W Wielki Czwartek w ratuszu montowali ołtarz, przed który przyprowadzali wybranych więźniów, gdzie ci mieli odbyć spowiedź wielkanocną. W trakcie tej spowiedzi w Kościele Mariackim odbywała się msza święta. Na jej zakończenie ksiądz udawał się w procesji do ratusza, aby udzielić komunii więźniom w obecności ich dobrodziejów. O godz. 13:00 członkowie Arcybractwa zapraszali uwolnionych na obiad. A o 16:00 wszyscy szli w procesji do kaplicy Matki Boskiej Bolesnej w kościele franciszkanów.
Jeśli w pochodzie uczestniczył więzień wyzwolony od kary śmierci, szedł on na jego czele. W jednej ręce trzymał świecę, w drugiej trupią czaszkę. W trakcie kazania uwolnieni leżeli krzyżem. Po zakończonym nabożeństwie udawali się do kaplicy Męki Pańskiej, gdzie ksiądz upominał ich, aby nie grzeszyli więcej. Dopiero po tych słowach w czwartkowy wieczór powracali do swoich domów.
Współcześnie członkowie Arcybractwa Męki Pańskiej uświetniają piątkowe Drogi Krzyżowe w Bazylice św. Franciszka na Placu Wszystkich Świętych w Krakowie. Poza okresem Wielkiego Postu można zobaczyć ich także 14 września podczas uroczystości z okazji Podwyższenia Krzyża Świętego.
W 2007 roku ukazał się album Arcybractwo Męki Pańskiej Adama Bujaka. Autor był przełożonym Arcybractwa i działał w nim ponad 40 lat. Stąd za pomocą dokumentacji fotograficznej mógł przybliżyć działania tej owianej tajemnicą organizacji. Jeśli zainteresowałam Państwa tematem Arcybractwa Dobrej Śmierci, polecam tę publikację.
