Dawno, dawno temu żyła sobie pewna kobieta, chrześcijanka. Oprócz niej cała jej rodzina była poganami. Ojciec, głowa rodu (być może nawet król), zadecydował o małżeństwie córki z poganinem (z księciem z innego państwa?). Nie chciała tego, więc zwróciła się do Boga z prośbą o ratunek i pokrzyżowanie planów ojca. Bóg wysłuchał jej modlitwy – w […]
Święta Wilgefortis (Virgo Fortis – Dzielna Dziewica) to legendarna postać portugalskiej księżniczki, córki króla Luzytanii, która tak bardzo nie chciała wyjść za poganina, że modliła się do Boga, aby ją oszpecił. W innej wersji legendy nieszczęśnica głodziła się, wskutek czego wyrosła jej broda. Rozwścieczony ojciec kazał ją ukrzyżować. Stąd Wilgefortis jest przedstawiana jako brodata kobieta […]
— O nędzo czasów! — mówiłem do siebie. — I taki człowiek jest dla reszty świata tylko wariatem? Świat go wyszydza, wytrąca z pośrodka siebie, plwałby na niego, gdyby go nie sądził godniejszym litości jak pogardy; już to najmniej, kiedy go ma za nic. A tymczasem ten obłąkaniec czuje i myśli, jak nie czuje żaden […]
„Łemko: piśmo dla naroda” to czasopismo, którego pierwszy numer ukazał się 19 lutego 1928 roku, a które z bardzo dużą nieregularnością wychodziło do roku 1930. Jego powstanie zainicjował Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem Józefa Piłsudskiego, czyli utworzona w 1927 roku organizacja polityczna, skupiająca pod przywództwem Walerego Sławka rozmaite mniejsze ugrupowania, a także przedstawicieli mniejszości narodowych […]
Kiedy mówimy o karnawale dziś, najpewniej mamy na myśli obrazki z pochodów w Kolonii, Wenecji czy Rio de Janeiro. Wydarzenia te, zwykle organizowane przez władze, turystycznie zdyskontowane, relacjonowane na całym świecie, są jednak zaledwie odległymi powidokami karnawałów, które wykształciły się w średniowiecznej Europie – i co do istoty mają z nimi, prawdę mówiąc, niewiele wspólnego. […]
Bezcennym źródłem informacji o życiu codziennym społeczności żydowskiej w Brzozowie są pamiętniki Józefa Rogowskiego – brzozowianina, mistrza piekarskiego, działacza społecznego, inicjatora budowy obelisku przy drodze od strony Zmiennicy upamiętniającego zagładę brzozowskich Żydów. Jego wspomnienia zawierają opisy wyglądu Brzozowa w dwudziestoleciu międzywojennym, ważnych wydarzeń dla jego ówczesnych mieszkańców, a także osobistych relacji autora z Żydami. Z […]
Łączka to mała wieś w województwie mazowieckim. Leży w połowie drogi między Mińskiem Mazowieckim a Siedlcami. Liczy niecałe 30 numerów i nie ma nawet własnego kościoła. O historii tego miejsca nie sposób dowiedzieć się z wyszukiwarki internetowej. Co oczywiście nie oznacza, że nic się tutaj nie działo! Dla Pani Krystyny Strzalińskiej z domu Gaciong (ur. […]
Radłów to miasteczko leżące w województwie małopolskim, 20 km na północ od Tarnowa. Na pierwszy rzut oka nie wydaje się ono szczególnie atrakcyjnym miejscem w porównaniu z pobliską wsią Zalipie z charakterystycznymi malowanymi chatami czy z sąsiednimi Wierzchosławicami, gdzie urodził się i mieszkał Wincenty Witos. Kilka kilometrów od Radłowa leżą też Jadowniki Mokre – wieś […]
Oto ja poślę Wam proroka Eliasza przed nadejściem dnia Pańskiego, dnia wielkiego i strasznego. Księga Malachiasza III, 23 W tych stronach Podlasia po raz pierwszy znalazłam się jesienią 2022 roku. Przyjechałam wówczas z moją czytelniczką do Kruszynian – wioski tatarskiej z zielonym meczetem z końca XVIII wieku. Odwiedziłyśmy Dżennetę Bogdanowicz – właścicielkę słynnej restauracji Tatarska […]
Krzyże pańszczyźniane to osobliwe upamiętnienia rozsiane przede wszystkim, choć nie tylko na terenie dawnej Galicji. Można je spotkać także na ówczesnym terytorium Królestwa Polskiego (zabór rosyjski) – szczególnie w granicach guberni radomskiej. Z czasem pomniki pańszczyzny znajdujące się na tym obszarze zostały zamienione na pomniki upamiętniające odzyskanie niepodległości czy Tadeusza Kościuszkę. Natomiast znawcy tego tematu […]
Na południu Podkarpacia nad rzeką Stobnicą, po drodze w Bieszczady, znajduje się miasteczko powiatowe Brzozów. Turyści niechętnie się tu zatrzymują – wolą obejrzeć Galerię Beksińskiego i imponujące Muzeum Budownictwa Ludowego w pobliskim Sanoku. A jednak Brzozów nie jest miastem doskonale nijakim – tak jak kiedyś o Dębicy powiedział Wit Szostak. Historia wychodzi tu niemal z […]
Niektórzy nazywają go reaktywacją Steffena Möllera, inni zaś mówią, że jest bardziej polski niż Donald Tusk. Vincent Helbig to Niemiec zafascynowany Polską. Do tego stopnia, że nauczył się perfekcyjnie mówić po polsku i jakiś czas temu przeprowadził się na małą podkarpacką wieś. Na swoich kanałach w mediach społecznościowych (Wasz Niemiec) pogłębia relacje polsko-niemieckie, a jego […]
Są na świecie rzeki większe i miejsca ciekawsze, jednakże od jakiegoś czasu przyjeżdżam tu minimum dwa razy w miesiącu. W następstwie za każdym razem mam PTSD na myśl o powrocie do Warszawy. Ta część Podlasia Nadbużańskiego to rodzinne strony mojego narzeczonego; region mało znany przez turystów i często pomijany w drodze do Krainy Otwartych Okiennic, […]
Współczesna kultura oferuje kobietom cały szereg zróżnicowanych ideologicznie „kobiecych kręgów”. Girlbosski, tradycyjne żony i „prawdziwe kobiety” walczą o uwagę użytkowniczek Internetu, tworząc zasięgi, zarabiając pieniądze i pogłębiając podziały. Wyrwanie się z propagowanych przez nie szablonów nie jest łatwe, ale może okazać się zbawienne. W latach 30. XX wieku w Piśmie Narodowo-Radykalnym „Falanga” pojawił się artykuł […]
Estonia to kraina rozległych lasów i nieprzebytych torfowisk, aktualnie zajmujących ponad połowę powierzchni tego kraju. Prof. Łukasz Łuczaj w naszej rozmowie wspominał o tym, że w poszczególnych estońskich wsiach występują bardzo zróżnicowane nazwy roślin, a także mocno zróżnicowane dialekty. Ponadto w przeszłości każde obejście miało swoją indywidualną nazwę. Małe, długo izolowane osady otoczone bagnami nie […]
